Odeljenja - Zavičajni muzej Ruma


naslovna

Odeljenje arheoloških zbirki Zavičajnog muzeja Ruma

Uroš Nikolić, kustos

Odeljenje arheoloških zbirki predstavlja najveću zbirku Muzeja sa oko 20.000 predmeta iz perioda od mlađeg kamenog doba do kraja srednjeg veka. Formirana je osnivanjem muzeja i prestavlja prvi formirani fundus u okviru Zavičajnog muzeja Ruma. Prvobitna zbirka je nastala od arheoloških artefakata, slučajno pronađenih u Rumi i bližoj okolini. Tokom godina broj predmeta se uvećavao, prvenstveno zahvaljujući sistematskim i zaštitnim iskopavanjima (Gomolava, lokaliteti na auto-putu kroz Srem…). Takođe, značajan doprinos u povećanju broja predmeta doprineli su saradnici Muzeja koji su poklonili veći broj predmeta (Poklon zbirka Dragana Tomaševića). Odeljenje raspolaže sa preko hiljadu inventarisanih predmeta i svi su digitalizovani i uneti u Jedinstveni informacioni sistem za muzeje.

Odeljenje arheoloških zbirki se sastoji od 5 zbirki:

  • Praistorijska zbirka
  • Antička zbirka
  • Srednjovekovna zbirka
  • Zbirka numizmatike
  • Poklon zbirka Dragana Tomaševića.

 


Odeljenje etnoloških zbirki Zavičajnog muzeja Ruma

Jelena Arsenović, kustos

Odeljenje etnoloških zbirki se sastoji iz zbirki:

  • Pokućstvo
  • Poljoprivreda
  • Tekstil
  • Zanati

Odeljenje etnoloških zbirki je sa aktivnim radom počelo 2003. godine, kad je izvršena obrada i klasifikacija postojećih predmeta u muzejskom fondu i prikupljen određen broj novih predmeta. Etnološko odeljenje trenutno raspolaže sa 750 predmeta, a od tog broja je veći deo kompletno obrađen i unet u IMUS. Najveći deo etnološke zbirke je digitalizovan. Deo predmeta etnološkog odeljenja izložen je u okviru stalne postavke, a ostatak se povremeno izlaže u okviru tematskih izložbi.

U sopstvenoj produkciji i u saradnji sa drugim institucijama, etnološko odeljenje je priredilo više etnoloških izložbi i manifestacija (Tkanje i vez nekad i sad 2005. godine, Tradicionalni hleb i kolači 2006.godine, Etnorevija marama i ogrtača 2007. godine, Etnorevija  noćnih košulja 2008. godine, Kukuruz žuto zlato Vojvodine 2014. godine, Ćilimi i uzorci tkanja iz etnološke zbirke 2015. godine, Etnološko nasleđe – peškiri iz zbirke Etnološkog odeljenja 2016.godine, Ambari i kotobanje 2017. godine).

Uspostavljena je bliska saradnja sa etničkim zajednicama Slovaka, Hrvata, Mađara i Roma što je rezultiralo etno-manifestacijom Lepota različitosti 2008. godine. Saradnja je nastavljena što je rezultiralo novim predmetima u zbirkam Etnološkog odeljenja vezanim za tradicionalnu kulturu navedenih etničkih zajednica.

U zborniku radova Zavičajnog muzeja objavljen je rad Zbirka tekstila etnološkog odeljenja 2011. godine i Katalog stalne postavke 2012. godine, a u najnovijem zborniku radova Zavičajnog muzeja Ruma, sedmog po redu, 2015. godine, objavljena su dva prikaza, Jedan primer tradicionalnog odevanja danas, Gajde iz Etnološke zbirke Zavičajnog muzeja Ruma, u osmom broju zbornika 2018. godine Nove akvizicije tekstila Etnološkog odeljenja. U toku 2015. godine u prostorijama Zavičajnog muzeja Ruma održana su dva predavanja o običajima vezanim za crkvene praznike u Sremu, Ciklus letnjih praznika i Krsna slava – običaji i praznoverice.  U toku 2016. godine nastavljena predavanja iz ciklusa godišnjih običaja Srba u Sremu, sa temom Duhovi i Kraljice, u leto 2018. godine održano je predavanje Ala, vila i zduhać, a 2019. i 2020. godine odražana su tri predavanja sa temama vezanim za tradicionalna verovanja i običaje.

Uspostavljena je prekogranična saradnja sa muzejskim institucijama u Brčkom (Federacija BiH), Iloku (Hrvatska) i Šopronu (Mađarska).

 


Odeljenje istorijskih zbirki Zavičajnog muzeja Ruma

Đorđe Bošković, muzejski savetnik

Odeljenje istorijskih zbirki je usmereno na prikupljanje muzejskih eksponata i građe, obradu i inventarisanje prikupljenog materijala, prikupljanje i odabir eksponata i njihovo prezentovanje na tematskim izložbama, kao i na publikovanje građe iz njegovih zbirki. Odeljenje raspolaže sa preko hiljadu inventarisanih muzealija, od čega najviše raznih dokumenata, fotografija, plakata, periodike… Svi predmeti su digitalizovani, a najveći deo je unet u Jedinstveni informacioni sistem za muzeje.
Odeljenje istorijskih zbirki se sastoji iz sledećih zbirki:

  1. Plakati
  2. Periodika
  3. Fotografije
  4. Karte i planovi
  5.  Dokumenti
  6. Stara i retka knjiga
  7. Oružje i vojna oprema
  8. Realije

U okviru Odeljenja postoji i Studijska zbirka, koju, između ostalog, čine:

  • Zaostavština Bogdana Rajakovca
  • Arhiva Šahovskog kluba
  • Arhiva planinarskog društva “Borkovac”
  • Fotografije novijeg datuma sa raznih manifestacija i drugih gradskih zbivanja
  • Fotokopirana građa (arhivski dokumenti, fotografije, periodika…)
  • Plakati iz perioda 1960 – 1990.
  • Razne trgovačke i bankarske knjige

 


Odeljenje umetničkih zbirki Zavičajnog muzeja Ruma

Ustanovljeno 1972. godine pod nazivom „Galerijsko odeljenje Zavičajne muzejske zbirke“, nakon 8 godina preimenovano je u Likovno odeljenje. Tada je brojalo 50tak umetničkih dela razvrstanih u dve zbirke: umetnička dela koje je Muzej otkupio ili pribavio putem razmene ili poklona i umetnička dela nastala na slikarskoj koloniji. Prva je nazvana zbirka Galerije Zavičajnog muzeja Ruma a druga zbirka Kolonije „Borkovac“. Vremenom zbirke su uvećavane prilivom novih predmeta. Gotovo svaki umetnik posle održane autorske izložbe ostavljao je Muzeju jedno delo a sazivi umetničke kolonije „Borkovac“ od 1995. godine redovno su punili zbirku Kolonije (do 1995. samo sporadično).

Osim ovih zbirki Odeljenje poseduje i šest zbirki umetničkih legata, koje su u periodu od 1988. do 2017. godine legatori – umetnici ili njihovi naslednici, zaveštali Muzeju. Zbirka Legat Milivoja Nikolajevića potiče iz 1988. godine, Legat dr Romana Soretića iz 1989, Legat Branislava Makeša iz 2003, Legat Fedora – Feđe Soretića iz 2012, Legat Branke Kolundžić iz 2013. godine i Legat Milana Besarabića iz 2017. godine. Navedene zbirke ukupno sadrže 293 umetnička dela, većinom slika uz 25 grafika i 38 skulptura.

Odeljenje su vodila dva kustosa – istoričara umetnosti, od osnivanja do 1978. Bogdan Rajakovac i Dragomir Janković 1980 – 2017. Fond Odeljenja iznosi 1300 eksponata.


Likovna kolonija “Borkovac”

Osnovana 1968, jedna je od najstarijih kolonija u našoj zemllji. Utemeljitelj i pokretač dugogodišnji upravnik Galerije Matice srpske Milivoj Nikolajević. Osnivač i finansijer SO Ruma, do 1990. godine (do 23. saziva) organizator KPZ opštine Ruma a od 1995. održava se u organizaciji Zavičajnog muzeja Ruma.

Od tada uvodi se i nagrada – Plaketa sa likom M. Nikolajevića za najuspešnijeg autora godišnjih okupljanja.
Do sada održano 47 saziva. Učešće je uzelo više od 250 likovnih umetnika. Kolonija je do sada sedam puta imala status međunarodne manifestacije (učešće slikara iz inostranstva – Japan, Bugarska, Rusija, Hrvatska, Slovenija).

Izložba radova nastalih na Koloniji obavezan je godišnji program Zavičajnog muzeja Ruma koji se realizuje krajem godine.

 


Odeljenje dokumentacije sa bibliotekom Zavičajnog muzeja Ruma

Snežana Janković, viši kustos

Formirano 2010. godine sa ciljom unapređenja metoda i tehnika čuvanja, prezentovanja i analize dokumenata, materijala i građe koja svedoče o osnivanju, radu i delatnosti Muzeja. Uz trajno i sigurno pohranjivanje podataka vezanih za stručni rad Muzeja omogućen je i pristup za njihovo dalje proučavanje i prezentovanje.

U okviru Odeljenja vrše se poslovi na organizaciji i vođenju hemeroteke, fototeke, videoteke, evidencije o izložbama, manifestacijama i edukativnim aktivnostima Muzeja. Pored ovog Odeljenje poseduje evidenciju o izdavačkoj delatnosti, dokumentaciju o osnivanju i istoriji Muzeja. Organizacija i realizacija poslova vezanih za dostavljanje podataka u Centralni registar umetničko-istorijskih dela koji vodi Narodni muzej u Beogradu, takođe spada u domen rada Odeljenja.

Izdvojenu celinu ovog odeljenja predstavlja stručna biblioteka sa oko 5000 naslova. Veći deo fonda čine publikacije iz oblasti arheologije, etnologije, istorije, istorije umetnosti i literatura u vezi sa kulturnim nasleđem i istorijom kulture i civilizacije. Značajan deo fonda čini periodika. Biblioteka poseduje i enciklopedijske, leksiografske i bibliografske jedinice. Pored toga u njoj se nalaze sve publikacije koje je Muzej izdao, zavičajna kolekcija i kolekcija stare i retke knjige. Najstarija knjiga u vlasništvu biblioteke potiče iz 1801. godine.

Iako je zatvorenog tipa, biblioteka izlazi u susret studentima, kulturnim poslenicima, naučnim radnicima i ostalim istraživačima zainteresovanim za proučavanje oblasti koje ona svojim širokim dijapazonom pokriva.

 

Video galerija - Produkcija

Prezentacija pokretnog kulturnog dobra, nepokretnog kulturnog dobra i nematerijalnog nasleđa opštine Ruma.

Sredstva za projekat "Virtualna Ruma" , obezbedio je Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama iz budžeta Autonomne pokrajine Vojvodina